Kết quả đánh giá nhanh khả năng cung ứng dịch vụ và nhu cầu đầu tư trang thiết bị tại các trạm y tế xã điểm trong đề án Xây dựng và phát triển mạng lưới y tế cơ sở trong tình hình mới

Nguyễn Hoàng Giang1, Nguyễn Thị Thắng1, Phạm Văn Hiến1, Trần Thị Mai Oanh1
1 Viện Chiến lược và Chính sách Y tế

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Ngành y tế đang hướng tới mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân, trong đó tăng cường y tế cơ sở (YTCS) là một trong những giải pháp hàng đầu. Bộ Y tế đã khởi động đề án mô hình điểm cho trạm y tế (TYT) của 26 xã, phường, thị trấn trên toàn quốc nhằm tạo cơ sở để các địa phương học hỏi và triển khai nhân rộng. Đề án hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực cung ứng và chất lượng dịch vụ CSSKBĐ. Một đánh giá nhanh đã được thực hiện theo hình thức khảo sát trực tiếp cơ sở y tế và thu thập số liệu thứ cấp với mục tiêu tìm hiểu thực trạng hoạt động, điều kiện hiện có và khả năng cung ứng dịch vụ của các TYT điểm.


Kết quả khảo sát nhanh cho thấy các TYT xã điểm triển khai đồng đều khám chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế và các hoạt động y tế dự phòng. Hầu hết TYT xã đã thực hiện quản lý bệnh không lây nhiễm, tuy nhiên chỉ 50% xã triển khai cấp phát thuốc định kỳ cho bệnh tăng huyết áp. Chỉ ¼ số TYT xã triển khai lồng ghép nguyên lý y học gia đình. Các TYT cơ bản đáp ứng về điều kiện cơ sở hạ tầng nhà trạm và hạ tầng công nghệ thông tin. Đa số các TYT xã có bác sỹ làm việc (80%), tuy nhiên chưa đến một nửa số TYT xã đảm bảo cơ cấu nhân lực theo quy định. Về năng lực cung ứng, các TYT chỉ đáp ứng 37% số loại thuốc và thực hiện được 70% số dịch vụ kỹ thuật quy định trong gói dịch vụ y tế cơ bản dành cho YTCS.


Có sự chênh lệch về nhu cầu đầu tư trang thiết bị (TTB) của các TYT, có nhiều TTB chưa được trang bị theo quy định. Việc đầu tư TTB cần cân nhắc đến năng lực của TYT xã và nhu cầu của người bệnh, các điều kiện cơ sở vật chất và TTB hiện có, cũng như chức năng nhiệm vụ của TYT xã, đồng thời cần gắn vào đào tạo tập huấn để vận hành hiệu quả.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. World Health Organization, Health systems financing: The path to universal coverage. 2010, World Health Organization: Geneva.
2. Oanh, T.T.M., và cộng sự., Đánh giá thực trạng hoạt động của các trạm y tế xã theo chức năng nhiệm tại một số tỉnh miền núi. 2010, Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, Bộ Y tế, Hà Nội
3. Cường, D.V. and K.A. Tuấn, Thực trạng quản lý tuyến y tế cơ sở tại một số tỉnh. 2006, Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, Bộ Y tế, Hà Nội.
4. Nguyen, Q.N., et al., Implementing a hypertension management programme in a rural area: Local approaches and experiences from Ba-Vi district, Vietnam. BMC Public Health, 2011. 11: p. 325.
5. Mendis, S., et al., Gaps in capacity in primary care in low-resource settings for implementation of essential noncommunicable disease interventions. Int J Hypertens, 2012. 2012: p. 584041.
6. Minh, H.V., et al., Describing the primary care system capacity for the prevention and management of non-communicable diseases in rural Vietnam. Int J Health Plann Manage, 2014. 29(2): p. e159-73.
7. Tien, T.V., et al., A health financing review of Vietnam with a focus on social health insurance: Bottlenecks in institutional design and organizational practice of health financing and options to accelerate progress towards universal coverage. 2011, World Health Organization: Hanoi.
8. Somanathan, A., H.L. Dao, and T.V. Tien, Integrating the Poor into Universal Health Coverage in Vietnam, in Universal Health Coverage Studies Series. 2013, The World Bank: Washington DC.
9. Sepehri, A., S. Sarma, and J. Serieux, Who is giving up the free lunch? The insured patients’ decision to access health insurance benefits and its determinants: Evidence from a low-income country. Health Policy, 2009. 92(2-3): p. 250-258.
10. Somanathan, A., et al., Moving toward Universal Coverage of Social Health Insurance in Vietnam: Assessment and Options, in Direction in development. 2014, World Bank: Washington DC.